Dünyanın ən çox 26 günlük buğda ehtiyatı qalıb

Dünyanın ən böyük taxıl ixracatçılarının ehtiyatları "əriyir". Mütəxəssislər ən böyük səkkiz ixracatçının ehtiyatında dünyaya ən çox 26 gün çatacaq buğda qalacağı xəbərdarlığını edirlər.

"Marja"ya istinadən verilən məlumata görə, isti və quraq keçən yay aparıcı buğda istehsalçılarının ehtiyatlarının 2007/2008 səviyyələrinə düşməsinə səbəb olub. O dövrdə aşağı taxıl ehtiyatları Afrika və Asiyada ərzaq böhranına və genişmiqyaslı üsyanlara səbəb olmuşdu. Analitiklər qiymətlərin o dövrdəki qədər yüksək olmamasının rahatlatıcı bir faktor olmasına qarşı, ehtiyatların böhran siqnalı verməyə başladığını bildirirlər.

Beynəlxalq Taxıl Şurası (IGC) qlobal buğda istehsalının 2018/19 mövsümündə 42 milyon ton azalma ilə 716 milyon tona düşəcəyini nəzərdə tutur.

IGC-nin Avqust hesabatında, 2017/18 mövsümündə 758 milyon ton olaraq reallaşmış buğda istehsalının, 2018/19 mövsümündə, İyul hesabatındakı proqnozundan 5 milyon ton, əvvəlki mövsümdən 42 milyon ton azalma ilə 716 milyon ton səviyyəsinə düşməsinin gözlənildiyi qeyd olunub.

İstehsal geriləyərkən, ehtiyatlar da düşür. ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə (USDA) görə, 2018/2019 mövsümünə girərkən qlobal ehtiyatlar 273 milyon ton səviyyəsində olacaq. Amma USDA ehtiyatların təqribən yarısının Çində olmasının böyük bir sıxıntı yarada biləcəyi xəbərdarlığını  edir. Çünki Çinin ehtiyatlarını bazara çıxaracağı gözlənilmir. USDA, dünyadakı taxılın 16%-ni istehlak edən Çin yeni mövsüm başlayarkən dünya ehtiyatının 46%-ni əlində saxlayır. Bu nisbətin, 2018/19 mövsümünün sonunda isə 50% aşacağı gözlənilir. Bu, Çinin ehtiyatının 5 il əvvələ müqayisədə 135 faiz artacağı mənasına gəlir.

Mütəxəssislər, mövsümün sonunda ən böyük 8 istehsalçının əlində dünya ehtiyatlarının yalnız 20%-nin, yəni dünyanın buğda tələbatını yalnız 26 gün qarşılayacaq ehtiyat qalacağını təxmin edir. 10 il əvvəl bu ölkələr cəmi ehtiyatın 30%-ni əlində saxlayırdı.

Quraqlıq səbəbilə buğdanın qiyməti 3 ilin ən yüksək səviyyəsindədir. Çikaqo Ticarət Birjasında (CBOT) buğda qiymətləri dünən 1.6 faiz artaraq 5.31 dollar/buşel səviyyəsinə çıxıb. Qiymətlərdə son bir ildə artım 25%-i aşıb. Yenə də qiymətlərin 2007/2008 böhranında gördüyü 13.34 dollarlıq rekord səviyyədən aşağı olması, analitiklərə görə, böhranın təkrarlanmasınıi əngəlləyəcək. Həmçinin analitiklər, Şimali Afrika ölkələrinin ehtiyatlarının böhran dövründən daha yüksək olması səbəbindən daha yaxşı vəziyyətdə olduğunu deyirlər.